การจัดสภาพแวดล้อมในชั้นเรียนเพื่อการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพของระดับชั้นอนุบาล
“การจัดสภาพแวดล้อมในชั้นเรียน” ให้เหมาะสมสำหรับชั้นเรียนของเด็กปฐมวัย ถือเป็นสิ่งที่คุณครูปฐมวัยควรจะให้ความสำคัญเป็นอันดับต้น ๆ เนื่องจากในการศึกษาระดับปฐมวัยนั้น ห้องเรียนจัดเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญสำหรับเด็กปฐมวัยเป็นอย่างมาก การจัดบรรยากาศภายในห้องเรียนให้มีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมก็จะช่วยส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้และเป็นผลดีกับการพัฒนาเด็กปฐมวัย จะทำให้เด็กได้พัฒนาทั้ง 4 ด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย ด้านอารมณ์จิตใจ ด้านสังคม และด้านสติปัญญาอย่างเต็มศักยภาพ นอกจากนี้การจัดสภาพแวดล้อมให้สะอาดและปลอดภัยจะทำให้เด็กปฐมวัยที่ต้องแยกกับพ่อแม่ ผู้ปกครอง หรือผู้เลี้ยงดู มาอยู่ที่โรงเรียนตลอดวัน รู้สึกอบอุ่น มั่นใจ และมีความสุขได้อีกด้วย
นัยพินิจ คชภักดี (2548) ได้นำเสนอแนวคิดและความสำคัญของการจัดสภาพแวดล้อมสำหรับเด็กปฐมวัย ไว้ดังต่อไปนี้
- สมองเป็นอวัยวะที่มีความจำเฉพาะตัว และเป็นผลจากการปฏิสัมพันธ์กันระหว่างสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ จนเกิดเป็นความแตกต่างและหลากหลายของสมองที่สั่งสมมาตลอดชั่วชีวิต
- การเรียนรู้จะเกิดขึ้นได้ดีที่สุดเมื่อสมองเผชิญกับความเครียดและความรู้สึกผ่อนคลายในปริมาณที่สมดุลกัน คือ การตื่นตัวแบบผ่อนคลาย ถ้าครูจะนำไปปฏิบัติก็ต้องสร้างบรรยากาศของห้องเรียน ไม่ใช่ให้ปลอดภัยเพียงอย่างเดียว แต่ต้องทำให้เกิดประกายของความรู้สึกกระหายใคร่รู้
- การปฏิสัมพันธ์ระหว่างสมองกับสิ่งแวดล้อมทำให้ต้องตระหนักว่ายิ่งมีสภาพแวดล้อมที่สมบูรณ์เท่าใด ก็จะทำให้สมองเกิดการเรียนรู้มากขึ้นเท่านั้น
- สภาพแวดล้อมที่สมบูรณ์จะส่งผลให้สมองมีการเชื่อมโยงของระบบประสาทเพิ่มขึ้นถึง 25 % ทั้งในช่วงแรกและช่วงหลังของชีวิต ดังนั้นสภาพแวดล้อมของคนเราจึงต้องสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาเพื่อให้เกิดความหลากหลาย
- การเรียนรู้ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เช่นเดียวกับการหายใจ เพียงแต่การเรียนรู้ถูกยับยั้ง หรือส่งเสริมด้วยปัจจัยบางอย่างได้
- การเชื่อมโยงของระบบประสาทขึ้นอยู่กับปัจจัยของสิ่งแวดล้อม นั่นคือ ลักษณะของโรงเรียน กับสิ่งที่พบในชีวิตประจำวันด้วย
- การควบคุมความเครียด โภชนาการ การออกกำลังกาย และการผ่อนคลาย รวมทั้งการบริหารสุขภาพในรูปแบบอื่น ๆ จะต้องเป็น ส่วนสำคัญที่ใช้ในการพิจารณาถึงความเหมาะกับการเรียนรู้ด้วย
- เด็กปกติที่มีอายุเท่ากัน อาจมีอายุทางพัฒนาการของทักษะพื้นฐานแตกต่างกันได้ถึงห้าปี
ด้วยเหตุนี้คุณครูปฐมวัยจึงควรจัดเตรียมห้องเรียนและพื้นที่ในการเรียนรู้ให้สอดคล้องและเหมาะสมกับการเรียนรู้และพัฒนาการสมองของเด็กปฐมวัย โดยมีสิ่งที่ต้องพิจารณา คือ…
- ห้องเรียนควรมีอุณหภูมิที่เหมาะสม มีอากาศถ่ายเทสะดวก มีแสงสว่างเพียงพอและสม่ำเสมอทั่วห้อง ปราศจากเสียงรบกวน
- มีอุปกรณ์ที่เหมาะสม โดยจะต้องคัดสรรวัสดุอุปกรณ์และสื่อการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับพัฒนาการเด็กปฐมวัย มีความสร้างสรรค์ แข็งแรงทนทาน และมีความหลากหลายมาใช้งาน ซึ่งจะต้องจัดวัสดุปกรณ์ให้อยู่ในระดับที่เด็กสามารถหยิบได้ด้วยตนเอง โดยไม่ต้องมาขอความช่วยเหลือจากคุณครู
- มีพื้นที่ที่เหมาะสม โดยห้องเรียนต้องมีพื้นที่กว้างพอ สำหรับการทำกิจกรรมทั้งกลุ่มใหญ่และกลุ่มย่อย เด็ก ๆ แต่ละคนสามารถนั่งได้อย่างสบาย ไม่เบียดกัน
- ห้องเรียนต้องมีมุมประสบการณ์ต่าง ๆ ที่ปรับเปลี่ยนอยู่เสมอ เช่น มุมบล็อก มุมบทบาทสมมติ มุมวิทยาศาสตร์ มุมหนังสือ เป็นต้น ใน 1 ห้องเรียนควรมีมุมประสบการณ์ต่าง ๆ อย่างน้อย 3-5 มุม และจะต้องมีการผลัดเปลี่ยนสื่อของเล่นตามมุมที่เกิดจากความสนใจของเด็ก
- คุณครูจะต้องสร้างบรรยากาศในห้องเรียนให้อบอุ่น ปลอดภัย ผ่อนคลาย อบอวลไปด้วยความรักและความเมตตา เพื่อให้เด็ก ๆ รู้สึกสบายใจและสะดวกใจที่จะใช้เวลาอยู่ในห้องเรียนนาน ๆ
- ห้องเรียนควรมีผลงานของเด็ก ๆ ตกแต่งไว้ เช่น ติดผลงานศิลปะของเด็กพร้อมชื่อเจ้าของผลงาน ติดภาพกิจกรรมหรือเหตุการณ์ที่น่าประทับใจต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชั้นเรียน
- ควรใช้สีสันที่ช่วยกระตุ้นสมองของเด็กปฐมวัยมาตกแต่งห้องเรียน เช่น สีขาว สีฟ้า สีเขียว สีชมพู ในโทนอ่อน ๆ เพราะทำให้รู้สึกสงบ สดใส ปลอดโปร่ง หากใช้โทนสีที่สว่างสะดุดตาจนเกินไปจะทำให้เด็กรู้สึกไม่สบายตา และตื่นตัวอยู่ตลอดเวลา
หจก.รัฐกุล เป็นผู้จัดจำหน่ายทั้งปลีกและส่งสื่อการเรียนการสอนที่สามารถนำมาใช้จัดสภาพแวดล้อมในชั้นเรียนเพื่อการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพของระดับชั้นอนุบาลได้เป็นอย่างดีซึ่งสอดคล้องกับพัฒนาการตามวัยและเนื้อหาที่เรียน เช่น ภาพตกแต่งห้อง ก-ฮ, ภาพตกแต่งห้อง A-Z และ ภาพตกแต่งห้อง 1-10 เป็นต้น นอกจากนี้ หจก.รัฐกุล ยังเป็นผู้จัดจำหน่ายสมุดรายงานประจำตัวเด็กปฐมวัย สมุดพกปฐมวัย แบบประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัย เพื่อการพัฒนาการเด็กและส่งเสริมพัฒนาการของเด็กปฐมวัยอย่างมีประสิทธิภาพ
Related posts
ประสบการณ์ยิ่งเยอะ…ยิ่งเรียนรู้ได้ไว ชวนคุณครูปฐมวัยมาดูแนวทางการจัดประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย (ตามหลักสูตรปฐมวัย พ.ศ. 2560)
หมวดหมู่
- ความรู้ครูปฐมวัย (126)
- หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย (30)
- อื่นๆ (84)
- ดาวน์โหลดเอกสาร (2)
- พัฒนาการเด็กปฐมวัย (44)
- เอกสารประเมินพัฒนาการเด็ก (14)
- โปรแกรมครูแคร์ (11)
- วิดีโอ (6)
บทความล่าสุด
- ทำไมการประเมินถึงไม่ควรจบที่ “คะแนน”? พฤศจิกายน 12, 2025
- หลักสูตร 2568 เปลี่ยนเพื่อใคร? เปิดมุมใหม่การเรียนรู้ที่ออกแบบมาเพื่อเด็กไทย คุณครู และพ่อแม่ยุคใหม่ พฤศจิกายน 11, 2025
- ครูประถมยุคใหม่ ต้องใส่ใจคำนี้ Competency-Based สิงหาคม 21, 2025
- อัปเดตสุดจึ้ง! หลักสูตรแกนกลางเปลี่ยนจากครูเป็นศูนย์กลาง สู่ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ครูประถมศึกษาต้องไม่พลาด สิงหาคม 20, 2025
- ตัวช่วยครูประถมยุคใหม่! 5 เหตุผลที่ครูประถมศึกษษต้องมี “บัญชีเรียกชื่อและบันทึกผลการประเมิน (รวมวิชา)” จากรัฐกุล สิงหาคม 19, 2025
บทความแนะนำ
-
ทำไมการประเมินถึงไม่ควรจบที่ “คะแนน”?
พฤศจิกายน 12, 2025 -
การจัดประสบการณ์เพื่อการเรียนรู้ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย
มิถุนายน 6, 2018 -
การให้ความช่วยเหลือเด็กที่มีปัญหาพฤติกรรม
มิถุนายน 6, 2018 -
วิธีฟื้นคืนเด็กพิเศษให้ปกติด้วยการศึกษา
มิถุนายน 6, 2018 -
เสริมสร้างพัฒนาการเด็กอย่างไรให้โตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพ!
มิถุนายน 6, 2018







